Habil Əliyevin lətifələri...Azərbaycanda görkəmli sənətkar kimi tanınmış istedadlı kamança ustası Habil Əliyev həm də müdrik, hazırcavab və zarafatcıl söz adamıdır.Uzun illərdir musiqiçilər, ziyalılar arasında onun lətifələri, atmacaları, məzəli söhbətləri gəzib dolaşmaqdadır.Mode.az Habil Əliyevin duzlu-məzəli lətifələrindən bəzilərini oxucuların diqqətinə çatdırır: ***Bir gün Habil Əliyev müğəi Nazim Ağayevlə üz-üzə gəlir. Onun kefsiz olduğunu görüb soruşur ki, Nazim nolub?Nazim Ağayev giادامه مطلب

Keçən günə gün çatmaz..Atalar sözü Dünən konkada iki nəfər erməni qızı gördüm. Bunların birinin əlində erməni qəzeti və o birinin əlində bir neçə kitab var idi. Bunlar ermənicə danışırdılar. İstədim bunların söhbətinə qulaq asam. Konduktor gəlib mənə bilet verdi və beş qəpik aldı. Elə ki, konduktor vaz keçdi, mən genə qulağımı verdim qızlara. Bunların biri deyirdi:– Şuşanik, gələsən səndən bir tapmaca soruşum?Yoldaşı cavab verdi ki, “soruş”. Qız başladı:– Eşitmiş olarsan, Şuşanik ki, yaxın vaxtادامه مطلب

مقاله‌ای از ژانت و کامران آفاری نقش مجله ملانصرالدین در انقلاب مشروطه چه بود؟ ملانصرالدین ملغمه‌ای از ایدئولوژی‌های پیشرو بود. نشریه به‌خودی‌خود نه منتقد سرمایه‌داری، بلکه زیاده‌روی‌های آن بود و دیوان‌سالاری تزاری و نهاد‌های مذهبی را برای زندگی سخت و فقیرانه مردم نکوهش می‌کرد. زمین‌داران را برای اخذ مالیات اضافی از دهقانان و ثروتمندان را برای کمک‌نکردن کافی به امور خیریه به سخره می‌گرفت. «ملانصرالدین» نام مجله‌ای فکاهی بود که در سال ۱۹۰۶ در تفلیس تأسیس شد.

Eşşəyin tapılmağı və ya "Danabaş kəndinin əhvalatları"nda tragizmMəti OSMANOĞLUMən universiteti "Danabaş kəndinin əhvalatları: bədii detal və təfərrüat" mövzusunda diplom işi müdafiə eləyib bitirmişəm. Diplom işini yazarkən əsəri dəfələrlə oxumuşdum. O vaxt məni daha çox cəlb eləyən əsərdəki təfərrüatların və detalların gülüş yaratmaqda rolu, bədii gülüşün mükəmməlliyi idi. Elə indi də bu qənaətdəyəm. "Əsər cəmiyyətin bütün ağrılarını, dərdlərini, eybəcərliklərini, təzadlarını, ziddiyyətləriniادامه مطلب

Habil Əliyevin lətifələri...Azərbaycanda görkəmli sənətkar kimi tanınmış istedadlı kamança ustası Habil Əliyev həm də müdrik, hazırcavab və zarafatcıl söz adamıdır.Uzun illərdir musiqiçilər, ziyalılar arasında onun lətifələri, atmacaları, məzəli söhbətləri gəzib dolaşmaqdadır.Mode.az Habil Əliyevin duzlu-məzəli lətifələrindən bəzilərini oxucuların diqqətinə çatdırır:***Bir gün Habil Əliyev müğəi Nazim Ağayevlə üz-üzə gəlir. Onun kefsiz olduğunu görüb soruşur ki, Nazim nolub?Nazim Ağayev gileylənir:- Həkimdən gəlirəm. O, mənə dedi ki, belimdə, dizimdə, ayağımda duz yığılıb. Məndə möhkəm duzlaşma gedir.Habil Əliyev zarafatla deyir:- Nazim, həkim gözünün içinəcən yalan deyir. Azərbaycanda səndən duzsuz adam yoxdur. Fikir eləmə!***Sovet dönəmləriydi. Yayın cırhacırında Bakıdan Qubadlının kəndlərindən birinə kolxozçular üçün konsert veməyə getmişdik. Klubda adamlar ət-ətə durmuşdular, içəri boğanaq idi. İlk çıxışı mənə verdilər. Elə kamançanı təzəcə çalmağa başlamışdım, gördüm nəfəs ala bilmirəm. Bir az da tox olduğumdan ürəyim ağzıma gəlirdi. Bu, azmış kimi birdən içərini üfunət iyi bürüdü. Hava lap dözülməz oldu.Qabaq cərgədə oturmuş kolxoz sədri mənim bərk narahat olduğumu görüb ayağa durdu və geri dönüb ucadan qışqırdı:- Ə, Surxay, dur rədd ol bayıra!***Altmışıncı illərdə yevlaxlı Abbasqulu ağa adlı bir tarzən vardı, tez-tez dəstəsiylə birgə onu toylara çağırırdılar. Bir gün Yevlaxda Abbasqulu ağanın qaı ağrıya düşübmüş. Nə qədər eləyirsə, qabağını ala bilmir. Axırda həkادامه مطلب

Seyid Əzim Şirvani(1835-1888)Eşşək və arılar Bir neçə kəndi gördü bir eşşək, Arılar onda işləyir bişək. Gördü bir xaneyi-müqəddəs var, Beyti-şeşguşə içrə çox kəs var. Padşahın hüzuruna getdi, Şahi-yəsubdən sual etdi. Dedi: - Bu kənddə nədir məqsud Saz olur gündə nayü bərbətü ud? Sizə hasil nədir bu qovğadən? Vaqif eylə məni bu mənadən. Dedi: - Biz səbzəyə olub çirə, Edərik cəm kəndiyə şirə. Dedi eşşək ki, yəni şirə nədir? Olmusuz səbzi üzrə “çirə” nədir? Bir qədər bal dadızdılar eşəgə. Yedi eşşək çü balı, düşdü şəkə. Düşdü bir fikrə eşşəgi-nadan Ta gedib otlasın o da qalqan, Gəlibən çəksin arı tək şirə, Könlünü verdi fikrü tədbirə. Yedi qalğanı, gəldi saldı peyin – Ki, iyindən tutuldu başü beyin. İylədi, daddı, gördü bal deyil, Yediyi balə bu misal deyil. Kəndiyə gəldi vurdu bir şıllaq, Arıları dağıtdı ol sərsaq. Gördü bir ayrı arı bu halı, Arılardan soruşdu əhvalı, Dedi: - Kəşf eylə, nə bəladır bu, Nə müsibət, nə macəradır bu? Dedi bir arı arıya: - Ari, Biz bu yolda itirmişik ari. Eşşəyə bal dadızmışıq qafil, Olmuşuq fəzlü əqldən cahil. Bu qəmü dərdə mübtəla olduq, Sahibi-möhnətü bəla olduq. Eşşəyə bal dadızsa hər kəs bal, Dağılır xanəsi onun bu misal. Seyyida, elmi açma nadanə - Ki, düşərsən cahanda nöqsanə. Çəkmə kamayi-şeri bazarə, Gövhəri ərz elə xiridarə Nə bilir dürr qədrini əllaf, Yoxdu bazari-dəhrdə sərraf. ادامه مطلب

Cəlil MəmmədquluzadəTarixi-miladinin 1921-ci ilində,-- ki bolşevik inqilabının Bakıda ikinci ili idi,--təzə Kommunist hökuməti var qüvvətini və həvəsini məmləkəti düzəltməyə sərf etməkdə idi,--mən də qohumlarımızın birinin evində yaşayırdım. Qabaqca mənzil tapmaq fikrinə düşdüm. Rəfiqlərimin köməkliyi ilə və idarələrin sayəsində mənzil də tapdıq; ancaq mənə verilən üç otağın nə bir stol-kürsüsü vardı ki, üstündə oturub yazı yazasan, nə də bir qeyri avadanlıq vardı. Haradan da tapmaq olar? Nə dükan-bazar var ki, gedib pul verib alasan, nə də çoxluca pul var ki, dəllal vasitəsilə artıq qiymət verib hər bir şeyi gətirdəsən.Xülasə.Stol-kürsü qeydindən də məni qurtaran genə, mənə tanış idarənin birisi oldu; belə ki, bir kağız verdilər əlimə ki, gedim Bolşoy Morskoy küçədə 13 nömrəli hökumət anbarından bu şeyləri alım aparım (söz yox, pulsuz): iki şkaf (kitab şkafı və çörək şkafı), iki kürsü (böyük və kiçik), dörd dənə sandalya (üstə oturmağa), iki dənə kravat (biri dəmir, biri taxta), bir dənə çaydan (samavar əvəzi) və bir dənə rus qazanı (bozbaş bişirməyә).Amma bunu da lazım bilirəm burada qeyd edəm ki, bu kağızı mənim əlimə verən məmur kağızı verəndə dedi ki:"Anbarın müdirinə bu kağızı göstər və söyləginən ki, xırda-mırda şey verməsin … yaxşısını versin!"Hərçənd bu sözlər məni bir az fikrə saldı, mən "Baş üstə" deyib getdim və Bolşoy Morskoy küçədə haman anbarı tapdım. Anbarın müdiri sarısaqqal kişi idi. Kağızı nişan verdim. Müdir kağızı aldı və başını bulaya-bulaya oxudu və birادامه مطلب

يومورتا!سن بیر گوجه باخ ،گؤرنه یئره چاتدی یومورتاگوللو بویانیب ایرانی اویناتدی یومورتا !اوچ بئش ناخیش اورخون-یئنیسی آلفا بئتیلهپان فارسلارین احوالینی قاتدی یومورتا!آی قیز سنه کیم سؤيلهدي تورك دامغاسي ووردون؟بير باخ كوروشو ،گؤرنئجه آغلاتدی یومورتا!قیرخ ایل گوجهنیر دؤولتیمیز بومب اوتم لابومب اتمي باخ نئجه پارتلاتدی یومورتا !مین ایل توخودون موفته یالان آلمادی کیمسهگلدی ماطاحین بیر گئجه ده ساتدی یومورتا!تورکون گوجو بوز داغی کیمی گیزلیدی کولباش !گؤردون قابیغین بیر گئجه چاتلاتدی یومورتا !اورمو -فروردین ۱۴۰۳-نجو ایلکریم گول اندام ادامه مطلب

Aziz Nesin. Qaysi partiya yutib chiqadi? (hikoya)– Murod og‘a har narsani biladi, – deyishdi.Qishloqqa kelganimda bir necha marotaba Murod og‘aning uyida mehmon bo‘lgandim. Murod og‘ani bu safar uyidan emas, qahvaxonadan topdim.– Murod og‘a, siz bilar ekansiz, har holda shunday deyishdi. Qani aytingchi, bo‘lib o‘tayotgan bu bahslarda qaysi partiya yutib chiqadi? – deya so‘radim.– Vallohi alam, ma’lummas hali, – dedi.– Axir qaysi partiya kuchli bo‘lsa o‘sha yutmaydimi?– Yo‘q, bir narsa deyish qiyin oldindan. Oq qo‘y oqmi, qora qo‘y qorami bahs so‘nggida ma’lum bo‘ladi. Bu qishloqdagilaing qo‘y bilan ishi yo‘q, qancha so‘rama befoyda. Nega bilasanmi? Unda, eshit.U o‘ng oyog‘ini o‘ziga tortdi, o‘ziga xos qilib chordona qurdi. Yaxshilab o‘ashib olgach sigarasini olovlatib so‘z boshladi:– Avvalo, bilib qo‘y jiyan, bizning mamlakatda partiya-martiya degan narsa yo‘q. To‘g‘ri, bor, faqat nomi bor, hech kim partiya haqida hech narsa bilmaydi. Biz u zamonlar partiyani hukumat deb bilardik. Ulkan bino – hukumat binosi, unda partiya joylashgan deyilardi. Vaqt o‘tib partiya ishi ish bo‘lmay qoldi, to‘g‘ri kelgan odam aralashadigan bo‘ldi. Tikuvchi Komil bir kun yonimga kelib “Murod og‘a, keling siz bilan shu yangi partiyaning bo‘limini ochaylik shu yerda” deb qoldi. “Qani, bu yerdan sur Komilboy, bu sen aytgan partiya deganing mayda-chuyda sotiladigan do‘kon emas, ishingni qil…” dedim. Uning izidan advokat Rizo bey keldi. U ham birga partiya ochaylik, dedi. Aytishicha, u yangi partiyادامه مطلب

" آنامین کیتابی " اثرینده آذربایجانچیلیقیازار: آیتن شامیلووا" گؤزومو عؤمرومده بیرینجی دفعه آچان کیمی دونیانی قارانلیق گؤرموشم " ، –دئین(2، 13) ج. محمدقولوزاده بوتون حیات و یارادیجیلیغینی بو قارانلیق دونیانی آیدینلیغا چیخارماغا حصر ائتمیشدیر. " آنامین کیتابی " درامی محض بو قارانلیق دونیانین – فاناتیزم، جهالت، " ضیالیلیق سیندرومو " ایچینده بوغولارکن میللی-معنوی کیملیگینی اونوتموش ذهینلرین، بوتؤولوکده، وطنین طالع کیتابیدیر." …اورگیم، اورگیم (الینی قویور اورگینین اوستونه) اوچ یئره بؤلونه، اوچ تیکه اولا، هر تیکهسی ده بیر طرفه چیخیب گئده (یئنه باخیر اوتاغا)، اوندا دخی اورگیم پارچالانار، اؤلu200dهرم. قیزیم، بس منیم اورگیم اوچ پارچا اولسا، سن نه ائلهرسن؟! قیزیم، آناسیز قالارسان (درین آه چکیر و هوشا گئدیر). " (1، 469)زهرابگیم آنانین قیزی گولباهارا سؤیلهدیگی بو جوملهلر وطنین طالعینین متافوریک تصویریدیر. درامین مؤوضوسو ییرمینجی عصرین اوللرینده آذربایجان ایجتیماعی و مدنی حیاتیندا گئتدیکجه گئنیشلنمکده اولان اوچلشمهنی و بو اوچلشمه ایله ساده خالق آراسینداکی ضیدیتی احاطه ائدیر. روسیهیه مئییللی بؤیوک اوغول رستم بیگ، ایرانپرست میرزه محمدعلی، عوثمانلی عقیدهسینجه شعر یازان و شعرلرینده پافوسدان باشقا هئچ بیر شئی آنلاشیلمایان صمد واحد همین اوچلشمهنین رمزی ایفادهسیدیر.اثرده آذربایجانچیلیق ایدئیاسینی تمثیل ائدن اوبرازلار زهرابگیم آنا، گولباهار، چوبانلار – قمبر، قربان، زامان و میلّیتچی میرزه زئینالدیر. زهرابگیم آنانین اوغوللارینین هر بیری اؤز عقیدهسینه او قدر باغلانمیشلار کی، هر بیری اؤز یولونون دوغرولوغونا ائله اینانیر کی، اونلاری نه آنالارینین، نه ده باجیلارینین طالعی ماراقلاادامه مطلب

Koltuğunda Rahat Oturamayan Adama MektupAziz NesinSayın Bay,Görünüşü rahat, geniş, sağlam, pahalı, çok güzel bir koltuğunuz var. Ama neden siz koltuğun içinde rahat değilsiniz? Üstelik, o yumuşak, geniş koltuğunuzun önündeki o koca masaya dirseklerinizi de dayayınca, koltuğunuzda rahat rahat oturmanız gerekir. Oysa siz oturduğunuz koltukta tedirginsiniz. İğneli fıçıya düşmüş gibi hep kıpır kıpır kıpırdayıp duruyorsunuz. Nedir bu tedirginliğiniz? Sanki haşarı öğrenciler koltuğunuzun oturak yerine, uçları yukarı gelen raptiyeler koymuşlar da. siz de oturunca altınıza batmış gibi… Hayır, hayır, öyle de değil, o geniş, o rahat görünüşlü, o güzel koltukta, ha düştünüz, ha düşecekmişsiniz gibi sallantıdasınız. Elindeki denge sırığının bir ucunda su dolu bir kova, öbür ucunda taş dolu sepet asılı bir ip cambazı bile, havada gerili ipin üzerinde, sizin o koltukta oturduğunuzdan çok daha rahat duruyor. O cambazın ip üstünde yürümesi, sizin koltukta oturmanızdan çok daha dengeli. Sanki altınızdaki o koltuk canlanıp huylu bir katır olmuş da, siz de yaşamınızda ilk olarak, tıaklarınızı da geçirerek koltuğunuzun dayanak yerlerine, düşmemek için, sanki katırın yelesine yapışır gibi sıkıca yapışmışsınız. Sizi o koltukta öyle ha düştü, ha düşecek durumda gördükçe, biz de yüreğimiz ağzımızda, korkular geçiriyoruz. Bu yürek çarpıntılarından kurtulmamız için en iyisi, sizin o tedirgin durumunuza, tehlikeli görüntünüze sırtımızı çevirip bakmamak. Ama elde mi? Bir insan, oturak yerine dikenler ادامه مطلب

اوقلار درگیسیاوُقلار (تاتارجا: Уклар، تورکجه: اوْخلار)— ۱۹۰۶.جی ایلده تاتار تورکجهسینده اورال شهرینده یایینلانان یومور-ساتیریک درگی ایدی. رداکتور و و یایینجیسی کامیل موُتیگی اولموشدور. تاریخدرگینین ایلک سایی ۱۹۰۶.جی ایلین ژوئنینده اورالدا یایینلاندی. ایلک تاتار یومور-ساتیریک درگیلریندن بیری ایدی. عبداله توقایدرگینین ایشینده فعال ایشتیراک ائدیر، بورادا "هود-هود" ، "کیرمیسکا" ، "شورالئ" و س. تخلوصلرله یازیردی. آلتی ساییدان سونرا درگی 1906-جی ایلین نوامبریندا باغلاندی. قایناقИсмәгыйль Рәмиев, Рәис Даутов. Әдәби сүзлек. — Казан: Татар. кит. нәшр., 2001. — Б. 399. ادامه مطلب

“OKUL AİLE BİRLİĞİ”Aziz NesinBu Okul Aile Birliği toplantısına gitmem gerekli mi, değil mi, hiç bilmiyordum. Söyleyecek bir sözüm yok. Olsa da kalabalıkta hiç konuşamam.Toplantıya geç kalmışım. Ben okula gittiğim zaman, öğrencilerin ana babalarıyla öğretmenler salonda konuşmaya başlamışlardı.Salonun kapısını açıp adımımı yeni atmıştım, ayakta bir kadın yumruğunu sıkarak,— Geç kalıyorlar efendim, geç kalıyorlar!., diye bağırdı.Utancımdan kulaklarıma kadar kızarmıştım.— Yolların durumu… Dolmuş bulunmuyor… Otobüs yok… diye kekeledim.Ayaktaki kır saçlı kadın,— Bütün bunlar idareyi ilgilendirmez, dedi.Acaba hangi idareden söz ediyor?.. Tramvay İdaresi mi, Otobüs İdaresi mi?Kadın,— Okul idaresinin şikâyetlerinden en büyüğü, öğrencilerin okula geç gelmeleridir; dedi. Dokuzda ders başladığımı göre…Kadının öğrencilerin geç kalmalarından yakındığını öğrenince biraz rahatladım.Oturduğu yerden başka bir kadın,— Asıl siz, dedi, kız çocuklarına ipek çorap giymelerini yasak etmelisiniz. Yalnız öğrencilere değil, kadınlara bile yasak etmeli ipek çorabı…Gözüm bunları söyleyen kadının bacaklarına gitti.— Ben de hanımefendinin düşüncesine katılıyorum, dedim.Kadının bacakları, gördüğüm kadın bacaklarının en çirkiniydi. Bacakları kuyu çengeli gibi eğri olduktan başka, ayak bilekleri dizkapağından daha kalındı. Bacağının şiş şiş mavi varisli damarları kalın çorabın dışından bile belli oluyordu.Gözlerim kadının bacaklarında,— Okula giden bütün kızlarımız siyah, kalın çorap giymelidirler, dedim.Buraادامه مطلب

علی نظمی حیاتی و یارادیجیلیغیعلی نظمی - محمدزاده علی محمد اوغلو ( 1878، ساروو،ترتر رایونو – 1 ژانویه 1946، باکی) – شاعیر، ادبیاتشوناس، ترجومهچی، 1934-جو ایلدن آذربایجان یازیچیلار بیرلیگینین عوضوو. یاشاییشیعلی نظمی 1878-جی ایلده یئلیزاوتپول (گنجه شهری) یاخینلیغینداکی ساروو کندینده یوخسول عاییلهده دوغولموشدور. ایبتیدایی تحصیلینی موللاخانادا آلمیشدیر. سونرا روس-تاتار مکتبینده اوخوموشدور. آتاسینین وفاتیندان سونرا گوذرانی آغیر کئچدیگیندن دوغما یوردو ترک ائدیب اورتا آسیانینبوخارا و سمرقند شهریرینده ایکی ایل تاجیر دوکانیندا شاگیرد اولموشدور. موطالیعه یولو ایله تحصیلینی آرتیرمیش، کلاسیک شرق ادبیاتینی دریندن اؤیرنمیشدیر. "بیکس" تخلوصو ایله شعرلر ده یازمیشدیر. ادبی فعالیته 1904-جو ایلده " شرق-روس " قزئتینده درج ائتدیردیگی "کندده ایبتیدا" آدلی ایلک شعری ایله باشلامیشدیر. 1905-1907-جی ایللرین اینقیلابی حرکاتی اونون یارادیجیلیغیندا دؤنوش یاراتمیشدیر. ساتیریک شعرلرینی "مشدی سیژیمقولو" ، "کئفسیز" و س. گیزلی ایمضالارلا چاپ ائتدیرمیشدیر. "ملا نصرالدین" ادبی مکتبینین گؤرکملی نومایندهسی کیمی تانینمیشدیر. فلیئتون و ساتیریک شعرلری ساتیریک-یوموریستیک درگیلرده، خوصوصاً "ملا نصرالدین" درگیسینده مونتظم چاپ اولونموشدور. "ایستیبداد" ، "قورخورام" ، "اولاجاقمی" ، "سیزه نه" ، "ائی فوقرا" ، "اود توتوب اودلاندی وطن" و س. شعرلرینده موطلقیته، موستملکهچیلیک سیاستینه، دینی فاناتیزمه و گئریلیگه قارشی آزادلیق ایدئیالارینی تبلیغ ائدیر. دوغما کندینده تعقیب اولوندوغونا گؤره عاییلهلیکله گنجهیه کؤچموش، بورادا خیردا تیجارتله مشغول اولموشدور. عئینی زاماندا اؤز ساتیریک شعرلرینی گادامه مطلب

در سردر کاروانسرایی تصویر زنی به گچ کشیدندارباب عمایم این خبر را از مخبر صادقی شنیدندگفتند که وا شریعتا، خلق روی زن بی نقاب دیدندآسیمه سر از درون مسجد تا سردر آن سرا دویدندایمان و امان به سرعت برق میرفت که مومنین رسیدنداین آب آورد و آن یکی خاک یک پیچه ز گل بر او بریدندناموس به باد رفتهای را با یک دو سه مشت گل خریدندچون شرع نبی از این خطر جست رفتند و به خانه آرمیدندغفلت شده بود و خلق وحشی چون شیر درنده میجهیدندبی پیچه زن گشاده رو را پاچین عفاف می دریدندلبهای قشنگ خوشگلش را مانند نبات می مکیدندبالجمله تمام مردم شهر در بحر گناه می تپیدنددرهای بهشت بسته میشد مردم همه میجهنمیدندمی گشت قیامت آشکارا یکباره به صور می دمیدندطیر از وکرات و وحش از جحر انجم ز سپهرمی رمیدنداین است که پیش خالق و خلق طلاب علوم رو سفیدندبا این علما هنوز مردم از رونق ملک ناامیدند ادامه مطلب